Atatürk Barajı / Bozova - Ş.Urfa
[ Detaylı bilgi ]
- Drenaj Havzası:92.338 km^2
- Yıllık Ortalama Su Akışı: 26.654 km^2
- Barajın Tipi: Kil çekirdekli kaya dolgu
- Talveg Kotu: 380.00 m
- Minimum İşletme Kotu: 526.00 m
- En Yüksek Su Kotu: 542.00 m
- Kret Kotu: 549.00 m
- Minimum Su Depolama Hacmi( 526 Kotunda): 37.7 km^3
- Faydalı Su depolama Hacmi (526 Kotunda): 11.0 km^3
- Toplam Su depolama Hacmi (542 Kotunda): 48.7 km^3
- Jeolojisi: Plaketli kireçtaşı
- Göl Alanı: 817 km^2
- Toplam Beton Hacmi: 364.000 m^3
- Hidrolik Türbinler: Düşey eksenli, orta hızlı Francis tipi türbinler
- Vanalar: Her biri 5.7 m çapında olan 8 adet kelebek vana
- Toplam Kurulu Güç: 2.400 MW
- Trafolar: Her ünite için üç adet tek faz 105 MVA gücünde 15.75 Kv’ lık, 380 Kv’ lık trafo, toplam 24 adet + 1 yedek
- Yıllık Enerji Üretimi: 8.9 TWH
- Gövde Hacmi: 84.400.000 m^3
Gövde hacmi bakımından dünyadaki barajları sıralayacak olursak;
- Pakistan’ da Tarbela Barajı 148.500.000 m^3
- ABD’ de Ford Beck Barajı 96.050.000 m^3
- Brezilya’ da Tucuri Barajı 85.200.000 m^3
- ATATÜRK BARAJI 84.400.000 m^3
500 yıl ömür biçilen Atatürk Barajı, 5 yılda kendi kendini amorti edecektir. Göl alanı 817 km2 dir.
Barajda 13.01.1990 tarihinde su tutulmaya başlanmış, hidroelektrik santralinin ilk ünitesi, 1991 ’ de, son ünitesi 1994’ de devreye girmiştir. Baraj elektrik üretimi (2400 megavat/saat) bakımından Avrupa’ da birincidir. Sulamaya 1993’ te başlanmıştır. 874.000 hektarlık alan sulanmaktadır.
Atatürk Barajı, Şanlıurfa ve Adıyaman illeri arasında, Fırat Nehri üzerinde kurulu olup, enerji ve sulama amaçlıdır. 1983 yılında inşaatı başlamış olan baraj 1992 yılında işletmeye açıldı. 8 türbine sahip barajın yüksekliği 169 metredir. 2400 MW gücüyle yıllık 8900 GWh elektrik enerjisi üretim kapasitesine sahiptir.
Kaya dolgu tipinde bir barajdır. Gövde hacmi 84.500.000.000 (84,5 milyar) m³ tür. Dış yüzeyi kaya içi kil ve topraktır. Baraj gölünün baskısı ile ilk inşasındaki yüksekliği 10 metre kısalmıştır.
GAP Projesi içinde, Karakaya Barajının 180 km mansabında, Şanlıurfa ilinin Bozova ilçesine 24 km uzaklıkta Fırat Nehri üzerinde kurulan baraj.
İnşaatına; 4 Kasım 1983 tarihinde başlandı. 1994 senesinde bitirilmesi planlanan baraj; sulama ve enerji elde etmek maksadıyla yapılmıştır. 2400 megavat, yılda 8.9 milyar kilowatt elektrik enerjisi üretecek kapasitededir. 84.4 milyon m3 kaya ve toprak dolgu ile dolgu hacmi bakımından bugüne kadar dünyada inşa edilen barajlar arasında beşinci sıradadır. Meydana gelen göl alanı 817 kilometrekaredir. Yıllık ortalama su akışı 26.654 milyar metreküptür. Toplam su depolama hacmi 48.7 milyar metreküptür.
Her bir grupta; gücü 300.000 kilovat olan ( yani herbiri 300 bin attan daha güçlü ) 8 adet türbün jeneratör bulunmaktadır. 25 Temmuz 1992'de bu 8 üniteden ikisi hizmete açılmıştır. Halen inşaatı devam eden Şanlıurfa Tünelinin de tamamlanması ile, Şanlıurfa, Harran, Mardin, Ceylanpınar, Siverek-Hilvan ovaları ile beraber 1.43 milyon dönüm arazi sulanır hale gelecektir.Temelden yüksekliği 169 metredir. Nehir seviyesinden yükseklik bakımından minimum su kotu 513, ideal su kotu 526, maksimum su kotu ise 524 metreye ulaşır. Barajda elektrik üretimi için derinliğin en az 133 metre olması gerekir. Baraj duvarının boyu 1644, eni ise 15 metredir.
Atatürk Barajı, dolgu hacmi bakımından dünyanın en büyük 6. barajı durumundadır. Hidroelektrik Santralı da, dünyada halen yapımı sürenler arasında 3., inşa edilmiş olanlar arasında da 5. en büyük santralıdır. Aynı zamanda Avrupa'nın ve Türkiye'nin en büyük barajıdır.
Atatürk Barajı, tamamen Türk işçi ve mühendisinin emek ve alın teriyle gerçekleştirilmiştir. Bu dev barajın gövdesi 80 ay gibi kısa bir zamanda bitirilmiştir.
[ Kapat ]
